Waarom is Het Laatste Avondmaal belangrijk?

Het Laatste Avondmaal is belangrijk in het christendom, de kunstgeschiedenis en het toerisme in Milaan. Het is ook belangrijk omdat het een meesterwerk van Leonardo da Vinci is. Het werd eind 15e eeuw geschilderd en staat bekend om zijn verbazingwekkende kunsttechnieken en emotionele verhaal. Het bestaat al 500 jaar, heeft vele rampen overleefd en neemt een onvervangbare plaats in op het culturele tapijt van Milaan. Het werkt als een magnetische kracht en trekt toeristen en kunstliefhebbers uit de hele wereld naar de stad. De grote invloed van het Laatste Avondmaal op de toeristische sector van Milaan onderstreept de vitale rol die het speelt in de economie van de stad, evenals de immense trots van de Milanezen op het behoud van dit iconische kunstwerk.

Plan je bezoek aan het Laatste Avondmaal

Openingstijden

Dinsdag - Zondag: 8.15 tot 19.00 uur

Laatste toegang: 6:45pm

Gesloten op: Maandag, Nieuwjaarsdag en Kerstshows.

Opmerking: Er worden maximaal 18 bezoekers toegelaten in het kijkgebied voor een duur van 15 minuten.

Gedetailleerde openingstijden van Het Laatste Avondmaal

Locatie

Adres: Het Laatste Avondmaal Milaan (Cenacolo Vinciano,) Piazza Santa Maria delle Grazie, 2 20123 Milaan, Italië

Op de kaart

Het Laatste Avondmaal van Leonardo da Vinci bevindt zich in de Santa Maria delle Grazie kerk in Milaan, centraal gelegen in Milaan, Italië. Het is ook te vinden op de muur van de eetzaal van het voormalige Dominicanenklooster.

Dichtstbijzijnde bezienswaardigheid: Kerk van San Maurizio al Monastero Maggiore, 750 m

Dichtstbijzijnde metrostation: Cadorna, 600 m

Gedetailleerde Richting naar Laatste Avondmaal Milaan

Hoe bekijk je het Laatste Avondmaal Milaan?

Da Vinci's Laatste Avondmaal Skip-the-Line rondleiding

Boek nu, betaal later

45 min. - 3 uur

‌

Controleer beschikbaarheid

Rondleiding langs de Kathedraal van Milaan, het stadscentrum en Het Laatste Avondmaal

Gratis annuleren

Boek nu, betaal later

3 uur

Rondleiding

‌

Controleer beschikbaarheid

Rondleiding stadscentrum van Milaan en Het Laatste Avondmaal

Gratis annuleren

Boek nu, betaal later

2 uur - 3 uur

‌

Controleer beschikbaarheid

Milaan in een dag: rondleiding langs het stadscentrum, Het Laatste Avondmaal en de Kathedraal van Milaan met de Museum Pass

Gratis annuleren

Boek nu, betaal later

6 uur

‌

Controleer beschikbaarheid

Wie schilderde Het Laatste Avondmaal?

Het Laatste Avondmaal werd geschilderd door Leonardo da Vinci, die veel meer was dan alleen een schilder. Hij stond bekend om zijn genialiteit tijdens de Renaissance en was een echte polymaat met een onverzadigbare nieuwsgierigheid. Hij besteedde ongelooflijk veel aandacht aan details en begreep de menselijke anatomie als weinig anderen. Naast het schilderen van het beroemde Het Laatste Avondmaal, is hij ook bekend om de mysterieuze glimlach van de Mona Lisa. Maar zijn invloed was niet beperkt tot kunst - hij verkende ook wetenschap en nieuwe ideeën en liet een blijvende stempel achter op onze wereld. Leonardo da Vinci's genie combineerde kunst, intellect en innovatie in een werkelijk opmerkelijke.

Wie was Leonardo da Vinci?

Het Laatste Avondmaal: Wie is wie?

1/6

Jezus en de apostelen

Van links naar rechts zijn de personages op het schilderij Het Laatste Avondmaal Bartholomeüs, Jakobus, Andreas, Petrus, Judas, Johannes, Jezus, Thomas, Jakobus-majoor, Filippus, Matteüs, Thaddeüs en Simon.

Bartholomeus, James en Andrew

Bartholomeüs, een van de 12 apostelen, wordt ook Nathanaël genoemd, wat in het Hebreeuws 'zoon van Tolmai' betekent. In het Evangelie van Johannes prijst Jezus hem als "een ware Israëliet, zonder bedrog". Jakobus de Mindere, zoon van Alfeüs, bracht drie jaar met Jezus door en was getuige van zijn lessen en wonderen. Hij wordt in sommige vertalingen ook wel de kleine of de jongere genoemd. Andreas de apostel, geboren tussen 5 en 10 na Christus, was aanvankelijk een visser op het Meer van Galilea. Hij was de eerste discipel van Jezus en wordt in de Byzantijnse Kerk geëerd als Protokletos, wat 'de eerste geroepene' betekent.

Petrus, Judas en Johannes

Oorspronkelijk Simon, Petrus, een visser uit Galilea, werd door Jezus omgedoopt tot 'rots'. Hij leidde de vroege Kerk en werd ondersteboven gekruisigd in Rome door keizer Nero. Judas Iskariot, uit Juda, verraadde Jezus voor 30 zilverlingen. Ondanks dat hij de penningmeester van de discipelen was, was hij oneerlijk en werd hij in de Bijbel beschreven als een dief. Van de 12 apostelen staat Johannes te boek als de jongste, en ook zijn broer Jakobus wordt tot hen gerekend. Johannes is vaak verward met Maria Magdalena vanwege zijn vrouwelijke gelaatstrekken, wat een samenzweringstheorie onder kunstliefhebbers heeft veroorzaakt.

Jezus Christus

Jezus zit in het midden, omringd door zijn twaalf discipelen. Hij wordt afgebeeld als het middelpunt, zijn serene houding in contrast met de onrust om hem heen. Jezus staat symbool voor goddelijke genade en leiderschap en belichaamt de spirituele essentie van de scène.

Thomas, James Majoor en Philip

Thomas kreeg de bijnaam 'Twijfelende Thomas' omdat hij aanvankelijk twijfelde aan de wederopstanding van Jezus. Maar later bevestigde hij zijn geloof door te verklaren: "Mijn Heer en mijn God", toen hij getuige was van de wonden van Jezus' kruisiging. Jakobus de Meerdere was een van Jezus' eerste discipelen en de eerste die door Herodes Agrippa werd gemarteld in 44 na Christus. Hij staat ook bekend om de verspreiding van het christendom in Spanje. Filippus, afkomstig uit de stad Bethsaida, was een van de discipelen die aanwezig was bij Johannes de Doper toen deze Jezus identificeerde als het Lam van God.

Mattheüs, Thaddeüs en Simon

Matteüs, die uit Galilea kwam, was getuige van de Hemelvaart van Jezus. Als tollenaar beheerste hij waarschijnlijk zowel het Aramees als het Grieks. De apostel Judas Thaddeus, ook bekend als Thaddeus of Judas van Jacobus, wordt afgebeeld met een knots als attribuut. Iconen tonen hem vaak met een vlam rond zijn hoofd, wat zijn aanwezigheid met Pinksteren symboliseert. Simon de Zeloot sloot zich op 28-jarige leeftijd aan bij de apostelen en zou het evangelie in Egypte hebben verspreid. Hij blijft een van de minder bekende apostelen.

Het onderwerp van het schilderij

De laatste maaltijd van Jezus met de apostelen

Leonardo da Vinci's Het Laatste Avondmaal, ook bekend als Il Cenacolo, legt de diepgaande scène uit het Nieuwe Testament vast, waarin Jezus Christus zijn laatste maaltijd deelt met zijn 12 apostelen, een aangrijpend moment voor zijn kruisiging.

De openbaring van verraad

Op dit cruciale moment onthult Jezus dat een van zijn naaste volgelingen hem zal verraden, wat heftige emoties losmaakt onder de apostelen. Leonardo da Vinci's schilderij legt hun schok en verwarring levendig vast terwijl ze worstelen met deze openbaring en voegt zo diepte toe aan het verhaal van het Laatste Avondmaal. Een van hen vraagt zelfs ongelovig: "Ben ik het, mijn Heer?".

Vertrek van traditionele iconografie

In tegenstelling tot traditionele voorstellingen die Jezus afbeelden met een aureool om zijn goddelijkheid te benadrukken, wijkt Leonardo da Vinci's benadering in Het Laatste Avondmaal af door gebruik te maken van perspectief en symmetrie. Met deze artistieke technieken vestigt da Vinci de aandacht op de centrale figuur, Jezus, zonder de conventionele stralenkrans. Deze opzettelijke weglating onderstreept de menselijkheid van Jezus en erkent tegelijkertijd zijn goddelijke betekenis.

Techniek en compositie van het schilderij

Medium

Tijdens de Renaissance werd er veel met fresco's geschilderd, maar Da Vinci gebruikte voor dit meesterwerk een unieke techniek. In tegenstelling tot traditionele fresco's die op nat pleisterwerk werden geschilderd, gebruikte hij tempera op gesso, pek en mastiek, wat meer flexibiliteit en tijd bood voor nauwgezette details. De onconventionele methode zorgde er echter binnen een paar jaar voor dat de verf afbladderde door slechte pigmenthechting aan de muur.

Perspectief

In Het Laatste Avondmaal kunst helpt perspectief om het schilderij echt te laten aanvoelen. De lijnen en posities van de dingen trekken je ogen naar Jezus in het midden, waardoor hij opvalt. Dit maakt de scène belangrijk en geeft je het gevoel dat je bij de personages bent.

Licht en schaduw

Leonardo da Vinci gebruikte clair-obscur, een methode om licht en schaduw met elkaar te laten contrasteren, om diepte en realisme aan de figuren toe te voegen. Licht valt op de gezichten van de apostelen en onthult hun emoties, terwijl schaduwen drama en mysterie in het schilderij creëren.

De groepering van apostelen

De opstelling van de apostelen heeft veel discussie losgemaakt onder kunsthistorici. Leonardo da Vinci's portret toont de discipelen van Christus georganiseerd in groepen van drie, een compositie vol symbolische betekenis. Deze groepering weerspiegelt de leer van de Heilige Drie-eenheid, een centraal principe van het christelijk geloof, waarin Vader, Zoon en Heilige Geest in goddelijke harmonie verenigd zijn.

De sfeer van het schilderij

Woede

Woede suddert in Matthew, zijn wilde, zwaaiende handen en gespannen houding verraden een sudderende frustratie. Zijn vurige toewijding aan zijn zaak wakkert de vlammen van verontwaardiging aan, zijn rechtschapen woede brandt fel tegen waargenomen onrechtvaardigheden, of die nu werelds of spiritueel zijn.

Schok

Andrew's gezicht is geschokt en zijn handen zijn in de lucht, alsof hij worstelt om de ernst van deze gedenkwaardige gebeurtenis te bevatten. De onverwachte onthullingen en gebeurtenissen die zich ontvouwen laten hem verbijsterd achter, gevangen in een wervelwind van ongeloof en onzekerheid, zijn wereld tijdelijk omvergeworpen door de onthullingen die voor hem liggen.

Kalmte

Te midden van alle gevoelens zit Jezus rustig, zijn vredige blik en ontspannen manier van doen zorgen ervoor dat iedereen om hem heen zich veilig en zeker voelt. Zijn aanwezigheid is als een vaste rots in een woeste zee, die troost en kracht geeft aan zijn volgelingen in hun zorgen en verwarring. Hij straalt als een licht van standvastig geloof en hemelse vrede te midden van alle menselijke strijd en emoties.

Angst

Angst grijpt de harten van James Major en Philip terwijl ze in verbijsterde stilte zitten en zich tot Jezus wenden voor meer duidelijkheid. Het verdriet dat je de openbaring van Christus niet ten volle kunt begrijpen is hier ook duidelijk zichtbaar.

Geschiedenis van Het laatste avondmaal kunstwerk

1495-1497: Leonardo da Vinci kreeg van Ludovico Sforza, hertog van Milaan, de opdracht om Het Laatste Avondmaal te maken als onderdeel van de renovatie van de Santa Maria della Grazie. Hij werkte twee jaar aan dit meesterwerk en legde het cruciale moment vast waarop Jezus aankondigde dat een van zijn discipelen hem zou verraden.

Begin 16e eeuw: De verf gaat achteruit door het onconventionele medium.

18e eeuw: Het schilderij heeft aanzienlijke schade opgelopen door verwaarlozing, bombardementen in oorlogstijd, omgevingsfactoren en verkeerde restauratiepogingen, waardoor originele details en kleuren verloren zijn gegaan.

19e eeuw: Er werden pogingen ondernomen om het kunstwerk te restaureren, maar de uitdagingen bleven bestaan.

20e eeuw: Het Laatste Avondmaal overleefde bombardementen tijdens de Tweede Wereldoorlog en toont daarmee zijn veerkracht. Een 21 jaar durend restauratieproject onder leiding van Pinin Brambilla Barcilon ging van start. Er werden geavanceerde wetenschappelijke technieken gebruikt om verontreinigingen te verwijderen en de oorspronkelijke schittering te onthullen.

Gedetailleerde geschiedenis van Het Laatste Avondmaal

Het verhaal van het Laatste Avondmaal

Het verhaal van Het Laatste Avondmaal is nogal ontroerend. Het schilderij toont het moment waarop Jezus aankondigt dat een van zijn discipelen hem zal verraden. Het begint met Jezus en zijn apostelen die samenkomen voor een speciaal diner tijdens Pesach. Terwijl ze van de maaltijd genoten, vertrouwde Jezus hen toe wat hij wist. De apostelen konden het niet geloven en beweerden dat niemand van hen hem zou verraden.

Toen deed Jezus iets belangrijks: Hij nam brood, zegende het en deelde het met hen. Hij zei dat het brood zijn lichaam was, dat op het punt stond voor hen geofferd te worden. Hij deed hetzelfde met wijn en zei dat het zijn bloed voorstelde, dat hen zou redden. Dit werd de traditie van de communie. Daarna verraste Jezus iedereen door hun voeten te wassen, waarmee hij showde dat het belangrijk was om anderen te dienen. Een van de apostelen, Petrus, vond het eerst maar niks, maar Jezus legde uit dat het een les in nederigheid was.

En zo werd die avond bekend als Het Laatste Avondmaal, een moment waarop Jezus zijn liefde toonde, zelfs in het aangezicht van verraad.

Het Laatste Avondmaal in de moderne kunst

1/6

Salvador Dali's 'Het Sacrament van het Laatste Avondmaal' (1955)

Salvador Dali's 'Het Sacrament van het Laatste Avondmaal' herbeeldt deze iconische scène in zijn surrealistische stijl en toont langgerekte, vervormde figuren in een droomachtige omgeving.

De serie 'Het laatste avondmaal' van Andy Warhol (1986)

Andy Warhol's serie combineert beeldende kunst en pop-art, waarbij alledaagse, herkenbare beelden tot beeldende kunst worden verheven.

Banksy's 'Het laatste avondmaal' (2004)

Banksy's versie van Het Laatste Avondmaal geeft een provocerende draai aan de iconische bijbelse scène. Op dit hedendaagse kunstwerk genieten Jezus en zijn discipelen van een maaltijd, maar hun gezichten zijn verborgen door iconische maskers, die een sfeer van anonimiteit en intrige uitstralen.

Francis Newton Souza's 'Het laatste avondmaal' (1990)

Het kunstwerk van Francis Newton Souza herinterpreteert het klassieke tafereel met vervormde, angstige apostelen.

Zeng Fanzhi's 'Het laatste avondmaal' (2001)

Fanzhi's interpretatie staat bekend om zijn expressieve stijl en kenmerkt zich door krachtige penseelstreken en intense kleuren, die een gevoel van emotionele spanning tussen de discipelen overbrengen.

Het laatste avondmaal van Peter Greenaway (2007)

In deze versie verkent Greenaway een uniek filmisch formaat. De interpretatie van de kunstenaar combineert elementen van film, beeldende kunst en multimedia om een hedendaags perspectief te presenteren op Het Laatste Avondmaal.

Veelgestelde vragen over Het Laatste Avondmaal

Het Laatste Avondmaal is om verschillende redenen beroemd. Het legt een belangrijk moment in de religieuze geschiedenis vast en richt zich op de emotionele wereld van de apostelen. Het is ook beroemd vanwege hoe goed het misbruik, waaronder een wereldoorlog, heeft overleefd en de veerkracht heeft gehad om het 500 jaar vol te houden.